Kaplin Ayarı Hesaplayıcı: Face-Rim ve Reverse Indicator

Lazer cihazı olmadığında kaplin ayarı komparatör saatleriyle yapılır. Face-rim yönteminde kaplin yüzeyinden ve çevresinden, reverse indicator yönteminde iki şaftın çevresinden okuma alınır. Okumaları girin, ayak düzeltmelerini görün.

Çevre (rim) okumaları

Yüzey (face) okumaları

Okumalar, hareketli makine ekseninin sabit makineye göre konumunu verecek işarette girilmelidir: saat 12'de sıfırlayın, alt ve sağ okumalar pozitifse hareketli eksen aşağıda ve sağdadır. Mesafeler kaplin (face-rim) veya A düzleminden (reverse) ölçülür.

Ön ayak — dikey
—
Arka ayak — dikey
—
Ön ayak — yatay
—
Arka ayak — yatay
—
Dikey kaçıklık
—
Yatay kaçıklık
—
Dikey açısallık
—
Yatay açısallık
—
Okuma kapanma farkı (T+B)−(R+L)
—

Hareketli makine ekseni (abartılı ölçek) ve ayak düzeltmeleri

Bu araçlar ön değerlendirme ve eğitim amaçlıdır. Kritik ekipmanlarda kararlar, yerinde ölçüm ve uzman değerlendirmesiyle verilmelidir.

Nasıl kullanılır?

  1. Yöntemi ve birimleri seçin.

  2. Komparatör okumalarını saat 12'de sıfırlayarak 3, 6 ve 9 konumlarında alın ve girin.

  3. Ölçü düzleminden ön ve arka ayaklara olan mesafeleri girin; önce dikey (şim), sonra yatay düzeltmeyi yapın ve ölçümü tekrarlayın.

Teori ve formüller

Kaçıklık (çevre okumalarından): δV = (Alt − Üst)/2, δH = (Sağ − Sol)/2; sarkma dikey değerden çıkarılır.

Face-rim açısallık: α = (yüzey alt − yüzey üst)/D. Reverse indicator: α = (δB − δA)/S.

Ayak düzeltmesi: Δ(x) = −(δ + α·x); x, ölçü düzleminden ayağa olan mesafedir. Pozitif dikey değer şim eklemeyi, negatif değer şim çıkarmayı gösterir.

Geçerli okumalarda Üst + Alt ≈ Sağ + Sol olmalıdır; fark büyükse komparatör bağlantısı, boşluk veya okuma hatası vardır.

Sık sorulan sorular

Face-rim mi, reverse indicator mı?

Reverse indicator, iki şafttan çevre okuması aldığı için eksenel kaymadan etkilenmez ve uzun ara parçalı kaplinlerde daha doğrudur. Face-rim, kısa kaplinlerde ve şaftlardan biri döndürülemediğinde pratiktir.

Ayar sonrası tolerans ne olmalı?

Devre göre değişir; 1500 rpm için tipik olarak 0,05–0,10 mm kaçıklık ve 0,05–0,08 mm/100 mm açısallık hedeflenir. Laboratuvardaki kaplin ayar toleransları aracını kullanabilirsiniz.