Rezonans ve Kritik Hız Simülatörü

Çalışma devri bir doğal frekansa yaklaştığında küçük bir dengesizlik bile büyük titreşime dönüşür. Bu simülatör, dönen dengesizlikle uyarılan tek serbestlik dereceli sistemin cevabını gösterir.

Büyütme faktörü —× —
Frekans oranı r = n / fn
—
Faz kayması
—
Kritik hıza ayrışma
—
Kalite faktörü Q
—

Genlik cevabı

Faz cevabı

Bu araçlar ön değerlendirme ve eğitim amaçlıdır. Kritik ekipmanlarda kararlar, yerinde ölçüm ve uzman değerlendirmesiyle verilmelidir.

Nasıl kullanılır?

  1. Ölçülen veya hesaplanan doğal frekansı (vuruş testi, coast-down) girin.

  2. Sönüm oranını seçin; çelik konstrüksiyonlarda tipik olarak 0,02–0,08 aralığındadır.

  3. Devir kaydırıcısını hareket ettirerek büyütmenin ve faz kaymasının doğal frekans çevresinde nasıl değiştiğini izleyin.

Teori ve formüller

Dönen dengesizlikle uyarılan sistemde boyutsuz genlik: M = r² / √((1 − r²)² + (2ζr)²), burada r = n / fn.

Faz kayması φ = atan2(2ζr, 1 − r²); rezonansta 90°, rezonans üstünde 180°'ye yaklaşır. Coast-down sırasında 90° faz geçişi rezonansı doğrular.

Kalite faktörü Q ≈ 1 / (2ζ). Birçok makine şartnamesi çalışma devri ile kritik hız arasında en az %10–20 ayrışma payı ister; bu araçta varsayılan %15'tir.

Sık sorulan sorular

Rezonans balansla çözülür mü?

Kısmen. Balans uyarıcı kuvveti azaltır ve titreşimi düşürür, ancak çalışma devri doğal frekansa yakınsa sistem küçük kuvvetlere bile hassas kalır. Kalıcı çözüm için rijitlik, kütle veya sönüm değiştirilerek doğal frekans uzaklaştırılmalıdır.